Η 4η Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί από τη Διεθνή Ένωση για τον Έλεγχο του Καρκίνου (U.I.C.C) ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου αποτελώντας μία ημερομηνία-ορόσημο για ολόκληρη την ογκολογική κοινότητα, τους ασθενείς και τους οικείους τους.
Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου: Οι αριθμοί σοκάρουν
Μπορεί η πανδημία από τον ιό SARS-CoV-2 να απασχόλησε το ενδιαφέρον Πολιτείας, ΜΜΕ και πολιτών και να αποτέλεσε αναγκαστικά υγειονομική προτεραιότητα, όμως ο καρκίνος συνέχισε και συνεχίζει να αποτελεί ακόμα πιο συχνή και επικίνδυνη νόσο, γι’ αυτό δεν πρέπει να αποσυρθεί από το προσκήνιο του δημόσιου ενδιαφέροντος, αναφέρει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρία, με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, παγκόσμια ημέρα για την καταπολέμηση του καρκίνου.
Προσθέτει ότι παρατηρήθηκε διεθνώς μία υστέρηση σ’ ό,τι αφορά τον αριθμό των πολιτών που προσήλθαν για εξετάσεις έγκαιρης διάγνωσης, ενώ επιστημονικές μελέτες επισήμαναν πως και η καθυστέρηση που καταγράφηκε στην προσέλευση για εξέταση συμπτωματικών ασθενών θα έχει ως αποτέλεσμα στο επόμενο χρονικό διάστημα την αύξηση του ποσοστού διαγνώσεων πιο προχωρημένων καρκίνων.
Κάθε χρόνο οι νέες περιπτώσεις καρκίνου στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, ανέρχονται σε 68.000, ενώ οι θάνατοι στους 33.000. Παράλληλα, εκατοντάδες χιλιάδες είναι οι ασθενείς που επιζούν μετά την εμφάνιση της νόσου για αρκετά, έως πάρα πολλά, χρόνια.
Οι αριθμοί είναι ανησυχητικοί και οι πιο αποτελεσματικές μέθοδοι για τη μείωση τους και την ελάφρυνση της επιβάρυνσης που προκαλεί ο καρκίνος σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο, είναι η αποφυγή των καρκινογόνων παραγόντων (πρωτογενής πρόληψη) και η πρόωρη (έγκαιρη) διάγνωση (δευτερογενής πρόληψη). Με αυτές μπορούν να μειωθούν κατά περίπου 30% οι νέες περιπτώσεις και να βελτιωθεί σημαντικά η θνησιμότητα.
Παράλληλα, οι σύγχρονες θεραπευτικές αγωγές, τις οποίες κατέχουν και εφαρμόζουν οι Έλληνες υγειονομικοί, έχουν βελτιώσει αισθητά την ποιότητα και ποσότητα της ζωής των ασθενών, δημιουργώντας ένα κλίμα αισιοδοξίας για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα στο μέλλον.
«Όμως, πέρα από την πρόοδο της επιστήμης και την επάρκεια γνώσεων και ικανοτήτων των υγειονομικών μας, εξακολουθεί να είναι ζητούμενο στη χώρα μας, η βελτίωση της παρεχόμενης φροντίδας, για να μπορούν όλοι οι πολίτες, ανεξάρτητα του τόπου κατοικίας, της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης, ή των πεποιθήσεων τους, να έχουν ίσες δυνατότητες πρόσβασης σε έγκυρη και έγκαιρη διάγνωση καθώς και θεραπεία, σε αξιοπρεπείς συνθήκες», σημειώνει η ΕΑΕ.
Υπογραμμίζει τέλος ότι «ο καρκίνος δεν είναι μόνο ιατρικό, αλλά και κοινωνικό πρόβλημα. Χρειάζεται επομένως, την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στον αντικαρκινικό αγώνα και τη χάραξη και πιστή εφαρμογή των κατάλληλων πολιτικών από το κράτος. Ο καρκίνος είναι ατομική, κοινωνική και κρατική ευθύνη».
Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου: «Μην εύχεσαι να μη σου τύχει, φρόντισε να μη σου συμβεί»
Τη σημασία την πρόληψης υπογραμμίζουν στα μηνύματα της καμπάνιας ενημέρωσης και πρόληψης που ξεκίνησε η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου.
«Μην εύχεσαι να μη σου τύχει. Φρόντισε να μη σου συμβεί». «Θυμήσου, 50% των καρκίνων μπορεί να προληφθεί», αρκεί να υιοθετήσει κανείς έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Αυτά είναι τα μηνύματα της καμπάνιας ενημέρωσης και πρόληψης της ΕΟΠΕ.
Τι προτείνει η ΕΟΠΕ
Σύμφωνα με την ΕΟΠΕ, οι προλήψεις «σπάνε» και καλεί το κοινό να δράσει και να εντάξει στην καθημερινότητά του τη σωματική άσκηση, να υιοθετήσει μία υγιεινή διατροφή, να διακόψει το κάπνισμα, να περιορίσει την κατανάλωση αλκοόλ και να εφαρμόζει αντηλιακή προστασία.
Και φέτος, η ΕΟΠΕ φέρνει στο επίκεντρο της κοινής γνώμης το θέμα του καρκίνου καλώντας το κοινό να αφήσει κατά μέρους τις προλήψεις και αντ’ αυτού να ζει με υγιεινές συνήθειες. Και όπως αναφέρει είναι «ένα ηχηρό μήνυμα που προσδοκούμε μέσω της παρέμβασης σε διάφορα σημεία στο δημόσιο χώρο να φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους αποδέκτες».
Επανάσταση στην επιστήμη: Τεστ θα ανιχνεύει πολλούς γυναικολογικούς καρκίνους μαζί
Ένα νέο και ιδιαιτέρως «επαναστατικό» τεστ, το οποίο θα μπορεί να ανιχνεύσει ή να προβλέπει αν μία γυναίκα θα εμφανίσει τέσσερις καρκίνους (ωοθηκών, μαστού, μήτρας και τραχήλου), αναπτύσσουν ευρωπαίοι επιστήμονες.
Με βάση ένα και μόνο δείγμα κυττάρων που έχει ληφθεί από τον τράχηλο για έλεγχο ρουτίνας, ανοίγει ο δρόμος για να γίνεται έγκαιρη διάγνωση και άλλων γυναικολογικών καρκίνων, όχι μόνο του ίδιου του τραχήλου της μήτρας.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Μάρτιν Βιτσβέντερ του αυστριακού Πανεπιστημίου του Ίνσμπρουκ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications» σύμφωνα με το BBC, τη «Guardian» και το New Scientist, εκτιμούν ότι το λεγόμενο τεστ WID θα επιτρέψει τελικά την πιο έγκαιρη διάγνωση των πιο συνηθισμένων γυναικολογικών καρκίνων σε νεαρότερη ηλικία.
«Φρένο» στον καρκίνο
Έτσι θα υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να μπει «φρένο» στον καρκίνο προτού καλά-καλά αυτός αρχίσει, κάτι που θα ήταν πραγματικά σημαντική πρόοδος για την υγεία των γυναικών.
Ο καρκίνος των ωοθηκών ευθύνεται για το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων από γυναικολογικούς καρκίνους, καθώς στο 75% των περιπτώσεων – τρεις στις τέσσερις – διαγιγνώσκεται σε καθυστερημένο στάδιο, όταν πια οι όγκοι έχουν εξαπλωθεί.
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συνηθισμένος στις γυναίκες, αλλά η ανίχνευση του έγκαιρα είναι πιο εύκολη χάρη στις μαστογραφίες και στις βιοψίες. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει τεστ που να μπορεί να ανιχνεύσει αξιόπιστα τον καρκίνο του μαστού στις γυναίκες κάτω των 50 ετών.
Το τεστ «έπιασε» στο 71,54%
Οι ερευνητές, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, χρησιμοποίησαν δείγματα κυττάρων από 242 γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών και 869 χωρίς, εντοπίζοντας τελικά – με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης – μια μοναδική «υπογραφή» DNA που μπορεί να αξιοποιηθεί για να γίνει ανίχνευση του καρκίνου ή πρόγνωση ότι θα εμφανιστεί στο μέλλον. Το τεστ «έπιασε» το 71,54% των γυναικών έως 50 ετών και το 54,5% των γυναικών άνω των 50 ετών που είχαν καρκίνο των ωοθηκών.
Ακολούθησε ανάλογη μελέτη σε δείγματα κυττάρων από 329 γυναίκες με καρκίνο του μαστού και 869 χωρίς, με ανάλογα θετικά αποτελέσματα.
Στόχος για το μέλλον είναι το τεστ είναι να δίνει σε μια γυναίκα ένα ξεχωριστό «σκορ» για καθέναν από τους τέσσερις γυναικολογικούς καρκίνους, το οποίο θα μεταβάλλεται στην πορεία της ζωής της. Εκείνες με υψηλότερο «σκορ» θα κάνουν συχνότερες μαστογραφίες, χειρουργικές επεμβάσεις ή άλλες θεραπείες.
Χρειάζονται περαιτέρω έρευνες πάντως και μεγάλης κλίμακας κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθεί η προγνωστική αποτελεσματικότητα του τεστ WID.
Μπάιντεν: «Στόχος να μειωθεί η θνητότητα από τον καρκίνο κατά τουλάχιστον 50% τα επόμενα 25 χρόνια»
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, εξέφρασε την επιθυμία του για μείωση στις ΗΠΑ κατά τουλάχιστον 50% του ποσοστού θνητότητας από καρκίνο τα επόμενα 25 χρόνια.
Το πρόγραμμα αυτό, με την ονομασία «Cancer Moonshot», ήταν μια πρωτοβουλία της κυβέρνησης του πρώην προέδρου, Μπαράκ Ομπάμα, της οποίας προΐστατο ο Μπάιντεν ως αντιπρόεδρος και έχει στόχο να βελτιώσει την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσιάζει τη μάχη αυτή ως κάτι πολύ προσωπικό, καθώς ο γιος του Μπο πέθανε το 2015 σε ηλικία 46 ετών από καρκίνο στον εγκέφαλο. Τότε ήταν που ο Μπάιντεν ξεκίνησε αυτή την πρωτοβουλία, την οποία τώρα θέλει «να αναβιώσει», σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
Η θνητότητα από τον καρκίνο έχει ήδη μειωθεί κατά 25% τα τελευταία 20 χρόνια χάρη στη μείωση του καπνίσματος, αλλά και στη βελτίωση των θεραπειών και την πιο έγκαιρη διάγνωση. Η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί να συνεχίσει αυτές τις προσπάθειες και να βελτιώσει τη θεραπεία που προσφέρεται στους ασθενείς.
Στόχος είναι «να τελειώσουμε με τον καρκίνο όπως τον γνωρίζουμε σήμερα», υπογράμμισε ο Λευκός Οίκος στην ανακοίνωσή του.
Τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν ελπίδες για εξελίξεις στην έρευνα χάρη στην τεχνολογία αγγελιoφόρου RNA που χρησιμοποιήθηκε σε κάποια εμβόλια κατά της covid-19. Αυτή ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον «για να εκπαιδεύσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα να αναγνωρίζει τις χαρακτηριστικές μεταλλάξεις των καρκινογόνων κυττάρων» και στη συνέχεια «να τους επιτίθεται προτού καν εμφανιστούν όγκοι», επεσήμανε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στο πλαίσιο του «Cancer Moonshot» θα δημιουργηθεί μια ομάδα αρμόδια για τον καρκίνο από αξιωματούχους από διάφορες υπηρεσίες προκειμένου να συντονίζει τις δράσεις της κυβέρνησης, ενώ ο Λευκός Οίκος θα διοργανώσει μια σύνοδο με τη συμμετοχή πολλών παραγόντων και θα εγκαινιάσει έναν ιστότοπο.
Περίπου 9,5 εκατομμύρια προληπτικές εξετάσεις δεν πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ λόγω της πανδημίας covid-19, σύμφωνα με εκτιμήσεις.
