Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή για την πρόταση μομφής του ΣΥΡΙΖΑ στην Κυβέρνηση, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστος Στυλιανίδης, απάντησε στον Αλέξη Τσίπρα.
Αρχικά τόνισε, ο υπουργός: «Με τη στήριξη του Πρωθυπουργού ήδη λύσαμε ένα πολύ σοβαρό θέμα. Σταματήσαμε μια εκκρεμότητα την οποία, όσοι περάσαν από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη γνωρίζουν – η κα Γεροβασίλη το ξέρει πολύ καλά, ο κ. Χαρδαλιάς, ο κ. Χρυσοχοΐδης, ακόμη και πιο παλιά, από το 2011.
Απαλλάξαμε τη χώρα με τη δική σας συμβολή και συναίνεση από αυτή την οικονομική εκκρεμότητα προς την υπηρεσία NSPA του ΝΑΤΟ για τη μίσθωση των αναγκαίων εναέριων πυροσβεστικών μέσων για την επόμενη αντιπυρική περίοδο, ώστε να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε το επιχειρησιακό πλάνο της Πυροσβεστικής.
Μετά από έντεκα χρόνια, η οικονομική οφειλή επιτέλους επιλύθηκε. Επιτέλους, μπορούμε τώρα να κάνουμε ένα σχεδιασμό για να τα εναέρια μέσα του καλοκαιριού πριν έρθουν τα νέα δικά μας μέσω του «ΑΙΓΙΣ».
Επανέρχομαι στο θέμα των ημερών. Αντιμετωπίσαμε ένα πολύ δύσκολο φαινόμενο. Υπήρξαν αστοχίες, υπήρξαν προβλήματα και αδυναμίες στο συντονισμό.
Το είπαμε από την πρώτη στιγμή. Γι’ αυτό και η συγγνώμη του Πρωθυπουργού. Στόχος είναι τα λάθη να γίνουν μαθήματα και να μην επαναληφθούν. Να αντλήσουμε διδάγματα από τις αστοχίες και τις παραλείψεις.
Αλλά σε αυτό το σημείο θέλω να αναδείξω μια στιγμή των δύσκολων αυτών ωρών, στην οποία δεν έχει δοθεί η πρέπουσα σημασία. Εκείνο το βράδυ της Δευτέρας, τα παιδιά της Αστυνομίας, οι άντρες της Πυροσβεστικής και του Στρατού κατάφεραν κάτι ακατόρθωτο. Έχω εμπειρία στην αξιολόγηση τέτοιων κρίσεων σε τέτοιες συνθήκες. Θεωρώ ότι εκείνο το βράδυ επιβεβαιώθηκε αυτό που έχω δει εδώ και καιρό. Η Ελλάδα έχει δυνατότητες να διαχειριστεί κρίσεις γιατί έχει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό. Σύστημα θέλουμε, δομές θέλουμε.
«Υπήρχε σχεδιασμός και αξιολόγηση»
Αυτά τα παιδιά, ήταν οι ήρωες της βραδιάς, γιατί κατάφεραν μέσα σε αυτές τις συνθήκες να απεγκλωβίσουν με αυταπάρνηση και υπερβαίνοντας εαυτόν, 3.500 ανθρώπους, απομακρύνοντας 1.800 αυτοκίνητα. Και τι άλλο καταφέραν; Καταφέραν να λύσουν προβλήματα σε 1.000 επείγονται ιατρικά περιστατικά.
Αγαπητοί συνάδελφοι δεν είχαμε νεκρούς διότι ήταν σωστή η επιχείρηση εκείνη τη στιγμή. Και οφείλεται σε αυτά τα παιδιά. Δεν το λέω ούτε για μένα ούτε για κανέναν άλλο. Αυτοί ήταν οι ήρωες της βραδιάς.
Ρωτάτε αν υπήρχε σχεδιασμός. Υπήρχε σχεδιασμός. Υπήρχε συνεχής αξιολόγηση της κατάστασης στη βάση της εξέλιξης και σφοδρότητας της κακοκαιρίας. Πώς υλοποιήθηκε; Δυστυχώς δεν μπόρεσε να υλοποιηθεί σε βαθμό που να περιορίσει τα μεγάλα προβλήματα. Οι λόγοι πολλοί:
- Η έλλειψη αποκλειστικών αρμοδιοτήτων και οι σωρεία συναρμοδιοτήτων.
- Η απουσία δυνατότητας της Πολιτική Προστασίας να παίρνει κυριαρχικά αποφάσεις για δράση. Το χρειαζόμαστε. Το είπε και από το βήμα πριν εδώ ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης.
- Η ασάφεια και η απουσία προσδιορισμένων σχέσεων της κεντρικής εξουσίας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Κυρίως την ώρα της κρίσης. Και η απουσία ελεγκτικών μηχανισμών κατά την περίοδο λήψης προληπτικών μέτρων.
Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Δεν έχω καμία διάθεση να συγκρουστώ με μια ιδιωτική εταιρεία. Αλλά εκ των υστέρων, τα συμπεράσματα θα αποδείξουν ότι ο πιο αδύναμος κρίκος σε αυτή την αλυσίδα ήταν η Αττική Οδός.
Υπογραμμίζω ότι όλες οι εταιρείες διαχείρισης, μεταξύ των οποίων και οι Αττικές Διαδρομές, στη σύσκεψη εγγυήθηκαν ότι μπορούν να διαχειριστούν το φαινόμενο και να μείνουν ανοιχτοί οι δρόμοι.
Ειδικά οι Αττικές Διαδρομές διαβεβαίωσαν ότι ήταν σε πλήρη ετοιμότητα. Και ότι διαθέτουν περισσότερα οχήματα εκχιονισμού από τη συμβατική τους υποχρέωση.
Δυστυχώς, τίποτε από αυτά που η εταιρεία διαβεβαίωνε δεν επιβεβαιώθηκαν.
Ενώ στην περίπτωση της Νέας Οδού που εθεωρείτο ιστορικά η προβληματική εταιρεία, τα πράγματα εξελίχθηκαν όπως σχεδιάστηκαν: σε πλήρη συνεργασία με την Τροχαία και έτσι, είχαμε μια πετυχημένη διαχείριση της δύσκολης κατάστασης.
Και το ερώτημα: Γιατί, λοιπόν, στην περίπτωση της Νέας Οδού είχαμε μια επιτυχημένη διαχείριση, ενώ στην περίπτωση της Αττικής Οδού τη χειρίστη διαχείριση; Θα το απαντήσει αυτός που θα μας βοηθήσει να βρούμε τα διδάγματα και τα νέα δεδομένα για να κάνουμε την αρχή.
Ρωτάτε πολλοί για τα πρακτικά. Κάποιοι με μια συνωμοσιολογική αντίληψη των πραγμάτων. Δεν ξέρω γιατί. Αγαπητοί συνάδελφοι, οι συντονιστικές συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το επερχόμενο καιρικό φαινόμενο. Δεν επρόκειτο για συνεδρίαση ούτε διοικητικού οργάνου ούτε για τυπική διαδικασία. Σε αυτές τις συναντήσεις – κι έχω συμμετάσχει σε τόσες στην Ευρώπη- παντού δεν τηρούνται πρακτικά. Αποτελεί ενωσιακή πρακτική της ΕΕ και, όπως με έχουν ενημερώσει οι νομικοί μας σύμβουλοι, ούτε [τηρούνται] με βάση την εθνική πρακτική. Και αυτό το ρώτησα όχι τώρα, αλλά σε όλες τις συνεδριάσεις που έχουμε κάνει από το Σεπτέμβριο και μετά. Είναι ad hoc συνεδρίες όπου δεν κρατιούνται πρακτικά.
«Η διαχείριση κρίσεων δε γίνεται με γιουρούσια»
Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι,
Πριν κλείσω, επιτρέψτε μου δυο λόγια σε έναν τόνο πιο προσωπικό, μιας που και αυτές τις μέρες ακούστηκαν και γράφτηκαν διάφορα. Εξάλλου, είναι στοιχειώδες δικαίωμα η αυτοάμυνα. Κάποιος ψάχνει τον Στυλιανίδη, πού ήταν ο Στυλιανίδης και μάλιστα κάποιος έβγαλε ότι ο Στυλιανίδης υπέγραφε θέματα της Πυροσβεστικής την ώρα της κρίσης, θέματα που τα υπογράφει ένας Αντιπύραρχος σε κάθε Πυροσβεστική Υπηρεσία. Εν πάση περίπτωση, τα ακούσαμε και αυτά.
Αγαπητοί συνάδελφοι, η διαχείριση κρίσεων δεν γίνεται ούτε με γιουρούσια και ο αυτοσχεδιασμός πάντα αποτυγχάνει. Γίνεται μόνο με σύστημα, οργάνωση και αφού προλάβεις τα πράγματα. Που σημαίνει ότι ο Στυλιανίδης δεν θα κυκλοφορεί βγάζοντας φωτογραφίες όπου βρίσκεται για τα social media, διότι η αξιοπρέπειά μου και η ακεραιότητά μου δεν μου το επιτρέπουν. Προτιμώ να χάνω στην επικοινωνία, αλλά να επικεντρωθώ στην ουσία.
Αποδέχθηκα την τιμητική πρόσκληση του Πρωθυπουργού, να αναλάβω το δύσκολο αυτό έργο. Και τον ευχαριστώ για την τιμή και την εμπιστοσύνη.
Το αποδέχθηκα, όπως είπα και πριν, γνωρίζοντας και τις δυσκολίες και τις παθογένειες ενός ολόκληρου συστήματος. Και αναγνωρίζοντας, ασφαλώς, ταυτόχρονα και δικές μου πιθανές αδυναμίες, σχετικές με τη μη βιωματική γνώση του ελληνικού κρατικού μηχανισμού.
Αποδέχθηκα την πρόταση, όχι γιατί ήμουν ανεπάγγελτος, όχι γιατί έψαχνα οπωσδήποτε δουλειά, ούτε για να γίνω Υπουργός. Αποδέχθηκα γιατί έκρινα ότι αυτό μου όριζε το εθνικό καθήκον.
Μεγάλωσα στην Πράσινη Γραμμή της παλαιάς Λευκωσίας. Ξέρω τι σημαίνει εθνική συμπαράσταση. Όταν με κάλεσε ο Πρωθυπουργός, για έμενα ήταν εθνικό καθήκον. Ειδικά ένας Πρωθυπουργός που ξέρω πολύ καλά από την ευρωπαϊκή μου εμπειρία ότι έχει αναβαθμίσει το κύρος της χώρας. Δεν μπορούσα να πω όχι.
Δεν ήρθα εδώ με στόχο να εξαργυρώσω οτιδήποτε. Ούτε για να εγκαινιάσω μια νέα πολιτική σταδιοδρομία.
Ούτε ήρθα στην Ελλάδα ως «μεσσίας» κι ούτε είμαι αλάνθαστος. Όπως θα έλεγε και ο Προέδρος της Βουλής, κ. Κώστας Τασούλας, ο ευφυολόγος, ήρθα ως «καλοπροαίρετος φιλότιμος». Το αποδέχομαι.
Είμαι ένας άνθρωπος που έχει ζήσει στην Ελλάδα, οι σπουδές μου είναι στην Ελλάδα και ήρθα εδώ με την τεχνογνωσία που απέκτησα ως Ευρωπαίος Επίτροπος και ως Ευρωπαίος Συντονιστής για την αντιμετώπιση της επιδημίας του Έμπολα και νομίζω ότι εκεί πήγα καλά.
«Ποτέ δεν θα μας δείτε να κρυβόμαστε»
Αντιλαμβάνομαι, λοιπόν, τη συμμετοχή μου στην Κυβέρνηση ως προσφορά. Ως υπηρεσία στον Έλληνα πολίτη. Και ζητώ να κριθώ από αυτά. Τώρα, αύριο, αλλά και στο τέλος αυτής της διαδρομής.
Με αυτήν την αντίληψη συνεχίζω. Και στην πορεία αυτή, θα αξιοποιήσουμε ως Υπουργείο κάθε δημιουργική πρόταση, κάθε συνεισφορά.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,
Ποτέ δεν θα μας δείτε να κρυβόμαστε. Ούτε από την πραγματικότητα, ούτε, ακόμα περισσότερο, από τις θεσμικές μας ευθύνες. Αλλά, τελειώνω με μία πρόταση προς το εθνικό Κοινοβούλιο. Η πρόκληση μπροστά μας είναι το «ΑΙΓΙΣ». Μπορούμε να επιταχύνουμε τις διαδικασίες για αυτό το πρόγραμμα και να έχουμε το συντομότερο δυνατό όλα τα εργαλεία που χρειαζόμαστε ώστε να υλοποιήσουμε μία όντως αξιόπιστη Πολιτική Προστασία. Θεωρώ ότι αυτό πρέπει να γίνει ο εθνικός μας στόχος. Από τη πρώτη στιγμή που ήρθα ξεκίνησα τον εθνικό διάλογο. Θεωρώ και ελπίζω ότι θα βρούμε τον νομικό τρόπο να επιταχύνουμε τις διαδικασίες, γιατί Πολιτική Προστασία σημαίνει κατεπείγον. Δεν σημαίνει τίποτε άλλο. Σας ευχαριστώ πολύ».
Η απάντηση στον Αλέξη Τσίπρα
Σε συνέχεια ερώτησης του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, κ. Αλέξη Τσίπρα, ο Υπουργός ανέφερε:
«Κύριε Αρχηγέ της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, απάντησα μπροστά στο Ελληνικό Κοινοβούλιο με απόλυτη ειλικρίνεια. Ας τα πάρουμε ένα-ένα.
Η ευρωπαϊκή μου εμπειρία -αλλά ρωτώντας και τους νομικούς συμβούλους του Υπουργείου- μου επιβάλλουν σε τέτοιες ad hoc συναντήσεις να μην τηρούνται πρακτικά. Μάλιστα, ο Jean-Claude Juncker, ένας φίλος της Ελλάδας, πρώην Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λέει ότι εάν σε τέτοιες συναντήσεις τηρούνται πρακτικά δημιουργούνται συνθήκες ευθυνοφοβίας. Πρόκειται για συναντήσεις που γίνονται με σκοπό τη συνεννόηση και τη συνεργασία και για το λόγο αυτό δεν τηρούνται πρακτικά ούτε στην Ευρώπη. Εγώ πιστεύω ακράδαντα σε αυτή τη διαδικασία, γιατί διαφορετικά κανείς δεν θα μπορούσε να μιλήσει [ανοιχτά]. Έπρεπε να συντονιστούμε. Εάν βρείτε ευρωπαϊκή χώρα όπου σε αυτές τις συναντήσεις τηρούνται πρακτικά δέχομαι να το συζητήσουμε. Δεν υπάρχουν σε τέτοιες συναντήσεις. Δεν είναι τυπικές διαδικασίες, δεν πρόκειται για συνεδρίαση διοικητικού οργάνου. Δεν είμαι νομικός, το έψαξα πάρα πολύ από την πρώτη φορά και τήρησα τις ίδιες διαδικασίες και στις κακοκαιρίες «Μπάλλος» και «Διομήδης», όπως και τώρα. Έτσι είναι η σωστή διαδικασία κατά την άποψή μου. Αν έχουμε διαφωνία, σεβαστή.
Σε ό,τι αφορά τα ραντάρ και τον όγκο χιονιού, οι ίδιοι οι μετεωρολόγοι θα ήθελαν να ξέρουν τί όγκο χιονιού, όπως ξέρουν τί όγκο βροχής θα έχει, διότι εάν ξέραμε το βράδυ της Κυριακής ότι θα πέσουν 30, 40 ή 50 εκατοστά μέσα στον αστικό ιστό της Αθήνας, σίγουρα θα κλείναμε το βράδυ την Αθήνα, θα κηρύσσαμε αργία. Και δεν φταίνε οι μετεωρολόγοι, ίσα ίσα τους εκθειάζω γιατί είναι εξαιρετικοί και βρίσκουν τόσο σωστές ενδείξεις, παρόλο που δεν έχουν τα μέσα που πρέπει. Το έκανα στον «Μπάλλο» και δεν φοβήθηκα το πολιτικό κόστος. Δεν θα το έκανα τώρα; Αλλά καταλήξαμε και εδώ είναι η ανακοίνωση που βγάλαμε το βράδυ, ότι πάμε μαζί, παρακολουθούμε το φαινόμενο από τις 05.00 και ανάλογα με την εξέλιξη και τη σφοδρότητα, αποφασίζουμε.
«Είμαι έντιμος άνθρωπος, έτσι έγιναν τα πράγματα»
Και επαναλαμβάνω, το θέμα της σύγκρισης μεταξύ του τι έγινε στη Νέα Οδό και στην Αττική Οδό, νομίζω ότι αποδεικνύει πως η σύσκεψη πήρε σωστές αποφάσεις. Αφού πέτυχε στη μία Οδό που ήταν το πιο ευάλωτο κομμάτι, γιατί δεν πέτυχε στις Αττικές Διαδρομές; Γιατί όχι σε αυτή την εταιρεία που ήταν όντως για πάρα πολλά χρόνια η πιο αξιόπιστη; Κάτι συμβαίνει. Δεν μπορώ να το ψάξω εγώ, δεν το ξέρω. Αλλά ήμουν παρών όταν ο Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, κ. Λευτέρης Οικονόμου, στο Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων, έψαξε και βρήκε 200 λίτρα πετρέλαιο για να βάλει στα εκχιονιστικά της εταιρείας στις 17.00-18.00 το απόγευμα – δεν θυμάμαι ακριβώς την ώρα. Αυτό δείχνει κάτι.
Κύριε Αρχηγέ της Αντιπολίτευσης, είμαι έντιμος άνθρωπος πάνω από όλα. Σε μια τέτοια κρίση το μόνο που δεν θα πω είναι ψέματα. Είναι η απόλυτη αλήθεια με τα γεγονότα. Σας τα είπα, αυτά είναι. Δέχομαι και δέχτηκα οποιαδήποτε κριτική, αλλά αυτά είναι τα γεγονότα και σε αυτά θα μείνω. Ευχαριστώ πολύ».
