Λιγότερο αισιόδοξοι για την πορεία της οικονομίας εμφανίζονται οι σύμβουλοι μάνατζμεντ στο τέλος του 2021, σε σχέση με έναν χρόνο πριν, σύμφωνα με το βαρόμετρο του ΣΕΣΜΑ (Σύνδεσμος Εταιρειών Συμβούλων Μάνατζμεντ Ελλάδος).
Σύμφωνα με το Βαρόμετρο του ΣΕΣΜΑ για την οικονομία, ο γενικός δείκτης GRe+1, ο οποίος είναι ο μέσος των δεικτών οικονομικής συγκυρίας και παραγωγικών συντελεστών, διαμορφώθηκε σε 46,7%, έναντι 58,2% που ήταν η τιμή του τρίτου τριμήνου 2021.
Ειδικότερα, το βαρόμετρο του ΣΕΣΜΑ, δείχνει το τελευταίο τρίμηνο του 2021 διακόπηκε η άνοδος της αισιοδοξίας των συμβούλων μάνατζμεντ για την πορεία της ελληνικής οικονομίας τους επόμενους 12 μήνες. Ο δείκτης οικονομικής συγκυρίας σημείωσε κάμψη έναντι της τιμής που είχε το προηγούμενο τρίμηνο, αλλά παρέμεινε σταθερός σε σχέση με το τέλος του 2020.
Περιορίστηκε στο 47,6% στο προηγούμενο τρίμηνο
Συγκεκριμένα, στο τέλος Δεκεμβρίου 2021 ο μέσος όρος της διαφοράς μεταξύ των ποσοστών «θετικών» και «αρνητικών» απαντήσεων για τις πέντε μεταβλητές του δείκτη οικονομικής συγκυρίας (ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης, ανεργία, ιδιωτικές επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, εξαγωγές και ποσοστό μεταβολής του γενικού επιπέδου των τιμών) περιορίστηκε στο 47,6%. Ήταν 64% το προηγούμενο τρίμηνο και 47,2% στο τέλος του 2020.
Η επιδείνωση του τελευταίου τριμήνου του 2021 οφείλεται στη μείωση της διαφοράς «θετικών» και «αρνητικών» εκτιμήσεων για όλες τις μεταβλητές του δείκτη, ιδιαίτερα όμως των προσδοκιών για τη μεγέθυνση του ΑΕΠ και την ανεργία. Παρατηρείται ωστόσο ότι η εικόνα που προκύπτει για τις προσδοκίες καθ’ όλο το 2021 είναι πολύ διαφορετική. Ο μέσος όρος του δείκτη οικονομικής συγκυρίας ανήλθε σε 51,6%, που είναι η υψηλότερη τιμή του από το 2014, όταν ξεκίνησε η δημοσιοποίησή του.
Επιδεινώθηκαν οι προσδοκίες
Επιδείνωση καταγράφηκε επίσης στις προσδοκίες των συμβούλων μάνατζμεντ για την εξέλιξη των συντελεστών της παραγωγής το επόμενο έτος. Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος της διαφοράς «αισιοδοξίας» και «απαισιοδοξίας» για τις μεταβλητές του δείκτη παραγωγικών συντελεστών (ανθρώπινο δυναμικό, συνθήκες χρηματοδότησης, δημόσιες υποδομές, επιχειρηματικότητα και θεσμικό πλαίσιο) μειώθηκε σε 45,8% το τέταρτο τρίμηνο του έτους, από 52,4% το προηγούμενο τρίμηνο. Μάλιστα, η μείωση της αισιοδοξίας προήλθε από όλες τις μεταβλητές, δηλαδή: ανθρώπινο δυναμικό, χρηματοδότηση, επιχειρηματικότητα και θεσμικό πλαίσιο, με την εξαίρεση των δημόσιων υποδομών.
Καλύτερη η εικόνα για το σύνολο του 2021
Η εικόνα που προκύπτει για το σύνολο του 2021 είναι όμως πολύ διαφορετική, λόγω των προηγουμένων τριμήνων. Ο ετήσιος μέσος όρος του δείκτη παραγωγικών συντελεστών αυξήθηκε σε 46,4%, που αποτελεί την υψηλότερη τιμή του από το 2014, όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το Βαρόμετρο και οι συνιστώσες του. Οι μεγαλύτερες βελτιώσεις καταγράφηκαν στις προσδοκίες για τις συνθήκες χρηματοδότησης, όπου η διαφορά «θετικών» – «αρνητικών» απαντήσεων υπερδιπλασιάστηκε, για τις υποδομές και την επιχειρηματικότητα.
«Αγκάθι» η λειτουργία του Δημοσίου
Αναφορικά με το προσκόμματα στην επιχειρηματική δράση, για ένα ακόμα τρίμηνο δεν υπήρξε άξια λόγου μεταβολή στις απόψεις των συμβούλων. Τα τρία σημαντικότερα εμπόδια σχετίζονται με τη λειτουργία του Δημοσίου. Ως το σημαντικότερο θεωρείται η λειτουργία της δικαιοσύνης και ακολουθούν η έλλειψη σταθερότητας του φορολογικού συστήματος και η αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η υψηλή φορολογία και η ασυνέχεια στη λειτουργία του κράτους.
Στο πλαίσιο της έρευνας, διερευνήθηκαν επίσης οι απόψεις των συμβούλων για τη σημασία των συμπράξεων μεταξύ των εταιρειών του κλάδου. Οι απόψεις διαφέρουν αρκετά όσον αφορά τις συγχωνεύσεις επιχειρήσεων και τις συνεργασίες. Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι οι σύμβουλοι θεωρούν τις συνεργασίες απαραίτητες ή εξαιρετικά σημαντικές σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι τις συγχωνεύσεις. Η πλειονότητα θεωρεί τις τελευταίες ως «χρήσιμες, αλλά όχι αναγκαίες».
Ανάγκη μείωσης της φορολογίας
Όσον αφορά τα κίνητρα για συγχωνεύσεις των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, οι σύμβουλοι προκρίνουν σαφώς τη μείωση της φορολογίας, με σκορ 6,9. Από την άλλη πλευρά η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης συγκεντρώνει σαφώς λιγότερες προτιμήσεις, με σκορ 3,4.
Επιπρόσθετα, τα μέλη του ΣΕΣΜΑ σημείωσαν και τα ακόλουθα κίνητρα τα οποία θεωρούν χρήσιμα και αξιοποιήσιμα από τις συμβουλευτικές εταιρείες:
- Κίνητρα για την πρόσβαση σε νέες αγορές και συνεργασίες/συγχωνεύσεις με εταιρείες του εξωτερικού.
- Κίνητρα για την πρόσληψη και εκπαίδευση του προσωπικού σε ειδικά προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων.
Η σχετική πλειονότητα των συμβουλευτικών εταιρειών δεν θεωρεί πιθανό να προχωρήσει σε συγχώνευση με άλλη εταιρεία. Όμως, ένα ελαφρώς μικρότερο ποσοστό θεωρεί το ενδεχόμενο αυτό «αρκετά πιθανό». Η εικόνα είναι σαφέστερη όσον αφορά τις προθέσεις για συνεργασίες. Η μεγάλη πλειονότητα των συμβούλων θεωρεί ότι οι συμπράξεις είναι «αρκετά» ή «πολύ πιθανές». Οι προβλέψεις αυτές είναι ευθυγραμμισμένες με τις απόψεις των συμβούλων για τη σημασία των συμπράξεων.
